در این ایام بعضی شهرت‌ها کرده که قائم مقام نجف در مقام گرفتن امضاء مشروطه ملعونه نسبت به حضرت مستطاب عالی جزئی سختی کرده، تمام مردم مسلمان به هیجان آمده‌اند. هر چند مشروطه‌خواهان چنین شهرت دادند که مردم هجوم بر حضرتعالی کرده‌اند و حضرتعالی تشریف برده‌اید منزل آخوند متحصن شده‌اید و متابعت قول [۲]، او را فرموده‌اید، ولی معلوم‌الکذب است نزد تمام مردم. به هرحال بحمد الله تعالی وجه تمامی اشخاصی که تقلید می‌کنند به [۳] [سوی] حضرتعالی است، و جزئی هم ارجاع به جناب آقا میرزا محمدتقی [۴] کرده‌اند. به این واسطه که معرفی خود را کرده و موافق و مخالف، تدین او را دانسته‌اند، احدی به او رجوع نکرده، بلکه مقلدین سابق او هم رجوع کرده‌اند. لذا مروجین او صلاح را چنین دیده‌اند که شهرت بدهند در مردم که حضرتعالی هم مشروطه را امضاء فرموده‌اید و نوشته داده‌اید، بلکه بعضی عکس‌های خطا و مُهر جعلی از قرار منقول ابراز داده‌اند که قبح اعمال دیگران را از بین ببرند و یا اذهان مردم را از حضرتعالی مشوش نمایند، ولی جوری است که بحمد الله کذب آنها بر مردم واضح است. از قزوین و رشت و استرآباد هم از من استفسار از همین معنی کرده بودند که شهرت دارد آقا هم مشروطه را امضاء فرموده‌اند؛ صدق است یا نه؟ و من تمام را جواب داده‌ام که کذب محض است و بحمد الله تعالی در این چند روزه رساله حضرتعالی قحط شده، یافت نمی‌شود. به این جهت، من به هر طور بوده به قرض و نسیه، جامع عباسی [۵] را قریب به اتمام رسانده‌ام که تا هفته دیگر طبع آن تمام می‌شود و برای مردم عرب هم رساله منتخب [۶] و صراط المستقیم [۷] را داده‌ام به مرکّب چاپ بنویسند که مختصر است و نافع، طبع شود به مردم داده شود. همه روزه می‌آیند نزد بنده رساله می‌خواهند. به هرحال امیدوارم دشمنان دین مبین را خداوند از صفحه روزگار براندازد. **پاورقی‌ها:** [۱] وی از ترکان مشروطه‌خواه عثمانی بود و از مشروطیت ایران و مراجع و علمای مشروطه‌خواه نجف حمایت می‌کرد. [۲] آخوند خراسانی [۳] همه جا سه نقطه در اصل [۴] از مراجع عراق و رهبر قیام ضد انگلیسی ۱۹۲۰ آن کشور. [۵] منظور، همان حاشیه آقا سید محمدکاظم طباطبایی یزدی بر جامع عباسی شیخ بهایی است. این کتاب، نخست در سال ۱۳۲۵ ق در تهران به چاپ رسید. [۶] مقصود، همان رساله عملیه منتخب الرسائل، حاوی برگزیده احکام آقا سید محمدکاظم طباطبایی یزدی و به زبان فارسی است، این کتاب، نخست در سال ۱۳۱۶ ق در تهران و سپس در «مطبعه دارالسلام بغداد» در سال ۱۳۲۹ ق به چاپ رسید. [۷] از آثار کلامی آقا سید محمدکاظم طباطبایی یزدی * فراتر از روش «آزمون و خطا»، ص ۵۳۷، ۵۳۸.