کنشگران / عالمان دینی

متن کامل گزارش

حضور مبارک اعلیحضرت اقدس خلیفه مسلمین خلّد الله سلطانه. به خدای یگانه و یکتا جلّت عظمته و به خاتم‌الانبیاء محمّد علیه صلوات و تحیت و به حقیقت شرع شریف و دین حنیف سوگند که بعد از آن که ملاحظه کردیم شیطان با اغواگری خود بر شاه ایران مسلط گشته و او عهدشکنی کرده و ایمان را زیر پا گذاشته و به قرآن استخفاف[۱] روا داشته و حرمت بیوت خدا را هتک کرده[۲] و خون مسلمانان را ریخته و به نصایح دلسوزانه ما گوش نمی‌دهد و اصلا گوش شنوا ندارد، حکم خدای تعالی را درباره او اعلام کردیم و اطاعت از او را بر همگان، از دور و نزدیک، حرام نمودیم و چشم امید به سوی پادشاه مطلق جهان اسلام دوختیم که با اعلان قانون اساسی مشروطیت که عموم مسلمانان سراسر آفاق را مورد لطف قرار داده و با پایبندی به این قانون زمام رعیت و عموم گروه‌های اسلامی را در دست رهبری خود گرفته است و بدین ترتیب آشکار گشت که اسلام دین برتر است و هیچ آیینی از آن برتر نیست، خصوصاً که آثار استبداد از بین رفته و پیوند برادری و اتحاد و برابری میان دارا و نادار و حمایت از مظلوم در برابر ظالم بدبخت قرار گشته است. حالا به ما خبر رسیده است که عده‌ای از مردم، شیطان خناس به وجودشان رخنه کرده و دیده حقیقت‌بین آنها را کور ساخته و تحت القائات شیطان در پوشش کلمه حق می‌خواهند افکار باطل خود را ترویج کنند و می‌گویند ما خواهان شرع هستیم. کاش می‌دانستم که آیا ممکن است بدون مشروطیت، احکام شرع برپا شود؟ و آیا بدون قطع ریشه استبداد، امر به معروف و نهی از منکر امکان پذیر است؟ کِی قانون اساسی با احکام شرعی مخالف بوده؟ کدام ماده از آن با نماز و روزه و حج و زکات تعارض دارد؟ و کِی موجب [ظهور] احکام غیرشرعی و از بین بردن اصول و فروع گردیده است؟ امیدواریم پادشاه اسلام، دامت افاضاته و برکاته، به حرف‌های هیچیک از این افراد گوش ندهد، زیرا اینان یا دشمن هستند و یا نادانند. بر آن ذات مقدس واجب است که از این ملت اسلام که مطمح نظر دول اجنبی است، حفاظت و حراست نماید و آن را رفعت بخشد و چنین چیزی با اتحاد و اتفاق کلمه و حفظ جان امت، خصوصاً در پایتخت میسر است؛ زیرا پایتخت، بیضه[۳] اسلام است و ارکان شریعتِ سرور جهانیان به واسطه آن استوار می‌شود و شما با این کار مستوجب دعاهای خیر و خالصانه در زیر این گنبد منور حیدری می‌شوید. با حمایت شما از این ملت شریف به خواست خدا قلب شریعت که از اعمال محمدعلی شاه مجروح گشته، بهبودی یابد و او به زودی نتیجه اعمال خود را خواهد دید. و ستمگران خواهند دانست که چگونه زیر و رو می‌شوند. علمای مذهب جعفری همواره بقای آن دولت علیّه را از خداوند مسئلت دارند. محمدکاظم الخراسانی، عبدالله المازندرانی **پاورقی‌ها:** [۱] تحقیر، توهین [۲] منظور از هتک بیوت خدا، تیراندازی به مسجد سپهسالار در روز بمباران مجلس شورای ملی است. [۳] اساس، رکن

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1287
محل وقوع: نجف (استان )
زبان اصلی: عربی
نوع کنش: نامه خصوصی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: سلطان عبدالحمید دوم
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)