بسم‌الله الرحمن الرحیم. اصولی که برای تکمیل قوانین اساسیه مشروطیت دولت علیّه ایران بر نظامنامه اساسی... **اصلاحیه:** بسم‌الله الرحمن الرحیم. اصولی که برای تکمیل قوانین اساسیه مشروطیت دولت علیّه ایران مطابق قوانین شرعیه بر نظامنامه اساسی... *** **اصل:** تحصیل علوم و معارف آزاد است. **اصلاحیه:** تحصیل و تعلیم علوم و معارف و صنایع آزاد است مگر آنچه شرعاً ممنوع باشد. **اصل:** مطبوعات به کلی آزاد و ممیزی در روزنامجات و مطبوعات ممنوع است ولی در این مطبوعات اگر چیزی مضر به دین مبین و مشتمل تعرض شخصی و تهمت و توهین یا حاوی هزلیات باشد، به موجب قانون، نشردهنده و نویسنده مجازات می‌شوند. ولی اگر نویسنده، مقیم ایران باشد ناظر و طابع و موزّع،از تعرض مصون هستند. انجمن‌ها و اجتماعات به طور مسالمت در تمام مملکت آزاد است... **اصلاحیه:** عامه مطبوعات غیر از کتب ضلال و مواد مضره به دین مبین و مشتمله بر تهمت و هتک و توهین آزاد است و چنانچه کسی در موارد مستثنیات اقدامی کند قانوناً مجازات خواهد دید و احدی حق منع از آنها ندارد و مانع جز در مواقع مستثنی، به موجب قانون، مسئول و مؤاخذ است و در مواقع مستثنی اگر اقدامی شد، نویسنده و مباشر و ناشر و ریاست مطبوعات مسئول‌اند. *** **اصل:** قواء مملکت [...]: اول، قوه مقننه که ناشی می‌شود از اعلیحضرت شاهنشاهی و [...] ولی استقرار آن موقوف است به تصویب مجلسین و توشیح به صحه همایونی [...] **اصلاحیه:** قواء مملکت [...]: اول، قوه مقننه که مخصوص است به وضع و تهذیب قوانین‌کافیه و این قوه ناشی می‌شود از [...] ولی استقرار آن موقوف است با عدم مخالفت آن با قوانین شرعیه [...] *** **اصل:** هریک از مجلسین حق تحقیق و تفحص در هر امری را دارد. **اصلاحیه:** هریک از مجلسین حق تحقیق و تفحص در هر امری را دارد مگر در آنچه شرعاً ممنوع باشد. *** **اصل:** اعضاء انجمن‌های ایالتی بلاواسطه از طرف اهالی انتخاب می‌شوند مطابق انجمن‌های ولایتی **اصلاحیه:** اعضاء [...] و در منتخبین ایالات، شرط وثوق در انظار عامه اهل محل اهمیت دارد، چون عمده فائده این انجمن‌ها اصلاح دادن مجلس شوراست. **اصلاحیه:** [...] در هر بلدی انجمنی تشکیل خواهد یافت از علمای نافذ الحکم که در مواقعی که دعوایی به حاکم، مرجوع [۱] است به قانون شرع فصل دهند. در مرکز ایالت، این انجمن عقد می‌شود و از قراء [۲] و اطراف رجوع به انجمن ایالت می‌کند. برای رفع اتهام این انجمن، عده‌ای از اعیان و وجوه کامل‌العقیده باید جرأت داشته باشند که بدگویی از علماء -که عمده اسباب انحراف و فساد عقیده عموم است- البته بالمره مرتفع شود. ترتیب این انجمن با علماست، لکن قانونی برای انتخاب بر وجهی که قاطع گفتگو باشد، باید مقرر شود. در هر محلی به قدر کفایت محل، دو دسته از اهل منبر لازم است: یک دسته وعاظ و مسئله‌گو متکلم در عقاید حقه، و یک عده سیاسی‌دان که مردم را تشویق به تحصیل حِرَف و صنایع و دانستن حقوق بین‌الملل، که عمده قوام حفظ مملکت اسلامیه است، [بکنند] تا دین و دنیای این ملت، هردو منظم و محفوظ باشد. تعیین اشخاص هر صنفی و تعیین مراکز و مجامع آنها در هر بلدی با انجمن علمی بلد است. هر نظامنامه و قانونی که مجلس شورای ملی بنای تدوین و اشاعه آن دارد، به انجمن علمی ارائه نماید که اگر چیزی شرعاً قابل طرح و گفتگو نیست، استثنا نماید و آنچه، نظریه دارد و قابل بحث است مورد گرفتن آراء، [بحث] شود. **پاورقی‌ها:** [۱] در اصل: مسموع [۲] جمع قریه: روستاها