کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

این نامه با سلام و احوال‌پرسی به حجج اسلام، علمای اعلام و اعضای انجمن ملی تبریز آغاز می‌شود. در ادامه، به اطلاع می‌رساند که از زنجان تلگرافاً خبر رسیده که آقای مجتهد به زودی وارد زنجان خواهند شد و عقلای آنجا قصد دارند ایشان را محترمانه به تبریز بازگردانند. سپس، نویسندگان به این نکته اشاره می‌کنند که دوری آقای مجتهد از آذربایجان و عزیمت ایشان به تهران و قم، با اهداف خیرخواهانه مملکت در تضاد است. در شرایطی که نیاز مبرم به اتحاد و یکپارچگی وجود دارد، اختلاف و تجمع افراد مشکوک در مرکز ایران، به ویژه با تقویت معنوی از اماکن مقدس، به هیچ وجه به صلاح نیست. در پایان، تأکید می‌شود که برای استحکام اساس مشروطیت و ترویج دین و حفظ شرافت ملت آذربایجان، بر تمام مسلمانان واجب است که اختلافات را کنار گذاشته و برای تقویت مبانی اتحاد تلاش کنند و از این رو، نویسندگان و مخاطبان نامه باید برای بازگرداندن آقای مجتهد همکاری کنند.

متن کامل گزارش

بعد از عرض سلام و احوال‌پرسی، خدمت جنابان مستطابان آقایان حجج اسلام و آقایان علماء اعلام و اعضای انجمن محترم ملی [تبریز] دامت تأییداتهم. دیروز از زنجان تلگرافاً پرسیده بودند که جناب آقای مجتهد دامت برکاته ماه [ربیع‌الاول] وارد زنجان خواهند شد. عقلای آنجا صلاح در این دیده‌اند که عموماً معظمٌ له را محترماً به تبریز معاودت دهند. وکلای آذربایجان چه تصویب می‌نمایند؟ حضرات مستطابان آقایان حجج الاسلام و علمای اعلام و آقایان ائمه جماعت و اعضای انجمن محترم را مسبوق داریم که این قِسم اِعراض آقای مجتهد از آذربایجان و تشریف‌فرمایی ایشان به طهران و قم به ملاحظات عدیده، که توضیح آن در خدمت عقلای قوم لازم نیست، به کلی منافی مقصود خیرخواهان مملکت است. شرافت بقعه شریفه حضرت معصومه که بالطبع جالب است، اگر اسباب خارجی هم محرک متنفذین قوم[۲] گردد، دور نیست اجتماع آنها به اطراف و احوال، خالی از اثر نباشد. در موقعی که احتیاج تمام بر اتحاد قلوب و اقوال[۳] داریم، اختلاف کلمه و اجتماع متشکّکین[۴] در مرکز ایران با تقویت معنوی آن محل مقدس، [تشرف ایشان] به عتبات عالیات، ابداً صلاح نیست. محض استحکام اساس مقدس مشروطیت که ترویج دین مبین است و ملاحظه شرافت ملت آذربایجانی، بر عموم مسلمین امروز فرض فوری است که در رفع هر قِسم اختلاف، به ترک هر نوع شخصیات[۵] راضی شده، تشیید[۶] مبانی اتحاد را خدمت کنند. لهذا جمعاً متمنی هستیم که جنابان آقایان عظام از آنجا و ماها از اینجا ترتیبات مراجعت دادن آقای معظم‌له را فراهم بیاوریم. محمداسماعیل مرتضوی، [میرزا] حسین، (وکلای آذربایجان)، احقر: محمد الطباطبائی، احقر: عبدالله الموسوی بهبهانی، شیخ ابراهیم (وکیل زنجان) **پاورقی‌ها:** [۱] روی گردانیدن، دوری‌کردن [۲] متنفذین قوم: منظور، مخالفان جدی و معروف مشروطه است. [۳] جمع قول: گفته‌ها، نظرات [۴] شک‌کنندگان [۵] امور شخصی [۶] استحکام

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1286
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: انجمن تبریز, علما
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)