البته معلوم است که حفظ بیضه اسلام و پاسبانی ممالک اسلامیه، تکلیف عامه مردم است و بر هر فردی از افراد مسلمین واجب است که به حسب قوه و استعداد خود، در مقام تحصیل مقدمات آن برآید و در اقدام به لوازم آن کوتاهی نکند؛ و چون که اعظم مقدمات آن، تعلیم و تعلّم آداب حربیّه است که به مقتضای هر زمانی معمول می‌باشد، پس بر عموم جوانان مسلمین و ابناء ملت اسلامیه [۲] واجب‌الکفایه است که در مشق نظامی و تعلّم قواعد حربیه جدیده که معمول این زمان است، هیچ گونه مسامحه و مساهله [۳] ننمایند و کمال اقدام و اهتمام در این باب داشته باشند. سابق بر این هم در این باب سؤالی شده بود و به همین مضمون جواب داده شد [...] پس در این صورت، کمال اهمیت دارد که به زودی این مطلب [را] در تحت قانون کلی قرار داده و به ملت القاء شود که بر طبق آن رفتار نمایند تا که قوه مقننه و اعضاء مجریه و نفوس مطاوعه [۴]، هریک در مرتبه خود از جنود الهیه [۵] و در زمره مجاهدین فی سبیل‌الله محسوب شوند. تأکیداً به مجلس محترم شورای ملی عرض می‌شود هیچ عذری برای تأخیر تعیین قانون مشق نظامی در نظر نمی‌آید. البته تعجیل در این امر خواهند نمود. سارِعوا الی مغفرةٍ مِن ربکّم [۶]. الاحقر: محمدکاظم الخراسانی آنچه جناب حجةالاسلام دامت برکاته مرقوم فرمودند [۷] مطابق واقع و کافی است در مقام الزام اخوان‌المؤمنین بر قیام به وظایف این امور که موقوفٌ علیه بقاء استقلال دولت اسلامیه است و سابقاً مفصلاً بر طبق این، عرض شده و زیاده بر این ورقه گنجایش عرض ندارد. حرّره الاحقر: عبدالله المازندرانی مکرر نوشته‌ایم که آنچه موجب قوّت ملت و شوکت دولت و ترفیه حال رعیت و حفظ حدود و ثغور است بر هر مُسلِم، حتم و لازم است. الاحقر: نجل‌المرحوم الحاج میرزا خلیل قدس سرّه **پاورقی‌ها:** [۱] جنگی [۲] ابناء ملت اسلامیه: فرزندان ملّت اسلام [۳] سهل‌انگاری [۴] نفوس مطاوعه: اشخاص فرمانبردار، داوطلبان [۵] جنود الهیه: لشکریان الهی [۶] آل عمران، ۱۳۳: بشتابید برای کسب آمرزش از پروردگار خویش [۷] اشاره به اعلامیه آخوند خراسانی در این باره است که در همین تاریخ صادر شده است.