کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

متن با ابراز شکرگزاری از توجهات ولی عصر و عنایات ملوکانه در انتظام امور مجلس شورای ملی آغاز می‌شود که موجب نشر عدالت و ترقی دین و دولت است. سپس به تشریف‌فرمایی شیخ مرتضی آشتیانی و بیانات ایشان در مورد فواید مجلس و اراده شاهانه در استحکام آن اشاره می‌کند. در ادامه، به وضعیت نابسامان برخی بلاد، به‌ویژه آذربایجان، که موجب شورش و پریشانی عمومی شده و احتمال نشر فساد می‌رود، اشاره می‌کند. در پایان، از شاه درخواست می‌شود که با عنایت مجدانه خسروانه، امر مجلس را استحکام بخشد و عموم مسلمین را به عدالت نوشیروانی خود امیدوار سازد.

متن کامل گزارش

به توسط جناب مستطاب ملاذالاسلام آقای آقامیرزا مصطفی آشتیانی[۱] دام عِزّه، به مجلس محترم شورای ملی شیدالله ارکانه معروض می‌دارد: بحمدالله تعالی از برکت توجهات مقدس حضرت ولی عصر ارواح‌العالمین فداه، ظهورِ عنایات کامله ملوکانه ادام‌الله تعالی سلطانه در انتظام امور مجلس محترم که اسباب نشر عدالت و ترقی دین و دولت و مملکت است موجب تشکر و امیدواری عموم و مخصوصاً در این موقع، تشریف جناب مستطاب شریعتمدار صفوةالمجتهدین الاعلام رکن‌الاسلام آقای حاج شیخ مرتضی آشتیانی دامت برکاته [و] بیانات مفصله شفاهیه ایشان در حسن ترتیبات و فواید مجلس محترم برای دین و دولت و عزایم راسخه[۳] شاهانه در استحکام اساس این امر و اجرای نظامنامه اساسی[۴]، بر مراتب دعاگویی‌ها و امیدواری‌ها افزود. و چون در جمله‌ای[۵] از بلاد خصوصاً آذربایجان غیر آن معنی توهم و موجب شورش و پریشانی عمومی شده، مظنه نشر فساد و ترتیب مفاسد انقلاب[۶] می‌رود و محتمل است؛ لهذا بذل مزید عنایت مجدانه خسروانه در استحکام امر مجلس محترم تلگرافاً استدعا شده. امید است که ان‌شاءالله تعالی به اقتضای کمال دین‌پروری و مملکت‌داری، قرین اجابت فرموده‌اند و ان‌شاءالله تعالی از خود مجلس محترم شرح عنایت‌کامله در نفوذ و استحکام این امر به جمیع بلاد، اعلام و عموم مسلمین را قرین مزید دعاگویی و به عدالت نوشیروانی آن ذات اقدس امیدوار فرمایند. ان‌شاءالله تعالی. الاحقر: محمدکاظم خراسانی **پاورقی‌ها:** [۱] شیخ مصطفی آشتیانی (۱۲۸۴-۱۳۲۷ ق)، از روحانیون معروف تهران. وی پسر دوم میرزا حسن آشتیانی، مجتهد و عالم معروف ایران در قیام تنباکو بود. او در جنبش مشروطه نقش فعالی ایفا کرد و با دربار روابط نزدیکی داشت. وی در ربیع‌الاول ۱۳۲۷ ق در منزلش ترور شد. [۳] عزایم راسخه: اراده‌های استوار [۵] برخی [۲] حضور، افتخار بخشیدن [۴] نظامنامه اساسی: قانون اساسی [۶] آشوب، شورش د تاریخ بیداری ایرانیان، بخش دوم، ص ۸۸ -۸۷؛ [روزنامه] مجلس، س ۱، ش ۵۷، ۵ صفر ۱۳۲۵ ق، ص ۴. تاریخ بیداری ایرانیان این نامه را به نام شیخ عبدالله مازندرانی درج کرده است.

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1285
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: محمدعلی شاه قاجار
حاکم زمان: مظفرالدین شاه قاجار

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)