کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

نامه‌ای از سوی جمعی از علمای نجف در پاسخ به سؤالی درباره شایعات مربوط به حاج سید احمد خسروشاهی نوشته شده است. در ابتدا، سید محمدکاظم طباطبایی یزدی به صراحت هرگونه شنیده یا فهمی از تلاش خسروشاهی برای ایجاد اختلاف میان علما را تکذیب می‌کند. سپس، شیخ عبدالله مازندرانی با تفصیل بیشتری توضیح می‌دهد که پیش از سفر خسروشاهی به عتبات، نامه‌هایی از تبریز مبنی بر تلاش او برای برهم زدن اتحاد علما و جلوگیری از تشکیل مجلس معدلت (مجلس ملی) دریافت شده بود. اما پس از ملاقات‌های متعدد با خسروشاهی، هیچ نشانه‌ای از این نیت در او مشاهده نشده و او را بی‌خبر از این شایعات می‌یابد. مازندرانی از مخاطب می‌خواهد که علما و تجار را از بی‌گناهی خسروشاهی آگاه سازند و از اتهام‌زنی بر اساس حدس و گمان پرهیز کنند. در پایان، ملا محمدکاظم خراسانی نیز تأکید می‌کند که خسروشاهی نه تنها مخالفتی با مجلس ملی نداشته، بلکه موافقت و همراهی خود را در این زمینه نشان داده و در مجالس مختلف از محاسن آن سخن گفته است.

متن کامل گزارش

حجةالاسلاما! چندی قبل که جناب مستطاب شریعت مآب ثقةالاسلام آقا حاجی سیّد احمد آقا خسروشاهی دام فضله به نجف اشرف مشرّف شده و مدت ده دوازده روز اقامت نموده مراجعت کرده‌اند، آیا در خصوص به هم زدن مجلس معدلت تصریحاً یا تلویحاً، حضوراً یا غیاباً از معظمٌ له چیزی معلوم شد و آیا ایشان به صدد این آمدند که القاء خلاف [۱] میان آقایان عظام علماء عتبات و علماء طهران بنمایند یا نه؟ زحمت قبول فرموده دو کلمه بیان بفرمائید. **جواب** بسم‌الله الرّحمن الرّحیم. سُبحانَکَ هذا بُهتانٌ عظیمٌ [۲]. این حقیر از ایشان این مطلب را حضورا و غیاباً نشنیدم و نفهمیدم. الاحقر: محمّدکاظم الطباطبائی بِسم الله الرّحمن الرّحیم. به عرض می‌رساند: ان شاءاللّه ایّام افاضات همواره قرین صحت و استقامت است و برکات آن وجود شریف دامت افاضاته برای اسلامیان پاینده باد. حالت احقر هم بحمدالله سلامت و اوقات در دعاگویی و اقامه وظایف شرعیه منقضی [۳] است. بعدها زحمت عرض می‌دهد که پیش از مشرّف شدن جناب مستطاب شریعتمدار سیّد العلماء العظام ثقةالاسلام آقای حاجی سیّد احمد آقای خسروشاهی دام فضله به عتبات عالیه، بعض مراسلات [۴] از تبریز رسید که جناب حاجی سید احمداَقا سلّمه‌اللّه به جهت به هم زدن اتفاق شما، از تبریز منبعث [۵] شده که تفرقه مابین شما و علماء ایران بیندازد که این مجلس معدلت که صلاح عموم خلایق و متفقٌ علیه ملّت و دولت است منعقد نشود. احقر هم بدین خبر مسبوق و مترصّد بود تا اینکه جناب مستطاب معظّم‌له مشرّف شده و دو سه مجلس عمومی و خصوصی ملاقات حاصل [شد]. ابداً از جناب ایشان همچو حرفی تصریحاً یا تلویحاً مسموع نشد، حتی احقر به صحبت انعقاد مجلس مذکور متصدی [۱] شده باز این خیال را از مکنونات خاطر جناب ایشان نیافتم، بلکه به حسب عقیده خود واللّه العالم جناب ایشان را خالی الذّهن و بی‌خیال دانستم و شاید منشأ این مراسله مذکوره، حدس مترقِّبین [۲] در این امر بوده است. و علی ایّ حال توهّم این نسبت به جناب ایشان به غایت ناگوار [است]. و لهذا به حضرت مستطاب عالی تکلیف ابی‌النّوعی [۳] است و احقر هم تصویب و استدعا دارد که حضرت عالی، آقایان عظام، علماء اعلام دامت برکاتهم و طبقات تجار و معارف ولایت را از تبرئه جناب معزیّ الیه دام افضاله واقف و آگاه فرموده مثل جناب ایشان را که الیوم از معاظم سلسله جلیله‌اند کسی به حدس و ظنّ، متهم و مخالف با علماء کِرام ندانند. فی الحقیقه در خصوص مثل ایشان همچو توهّم ابداً شایستگی ندارد. غرض احقر جز حفظ نوع و دفع شبهه نفاق چیزی نیست. والسّلام علیکم و رحمةالله. حرّره الاحقر: عبدالله‌المازندرانی مجدداً زحمت افزاست در باب انعقاد مجلس ملی مع اینکه [۴] از جناب مستطاب آقای حاجی سید احمدآقای خسروشاهی دام افضاله اظهارات مخالفت در این مسئله ظاهر نشد [بلکه] امارت [۵] موافقت و همراهی از جناب ایشان معلوم و مشهود است؛ چنانچه در اغلب مجالس‌که مقتضی باشد در ذکر جهات حُسن این مسئله در اینکه بالاتفاق صلاح ملت و دولت است فروگذاری ندارند و نهایت همراهی در تسبیب [۶] این مطلب دارند. جزاهُ اللهُ عَنِ الاسلام و اَهلِه خَیرَ الجزاء. والسّلام علیکم و رحمةالله. الاحقر: محمدکاظم الخراسانی **پاورقی‌ها:** [۱] القاء خلاف نمودن: اختلاف افکنی [۲] سبحانک... عظیم: خداوندا تو پاک و منزهی، این دروغ و افترای بزرگی است. [۳] منقضی است: در حال سپری شدن است. [۴] نامه‌ها [۵] برانگیخته [۱] عهده‌دار [۲] منتظرین. در اصل: مترغبین [۳] ابی‌النوع: پدرانه؟ [۴] مع اینکه: با اینکه [۵] نشانه [۶] سبب‌سازی

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1285
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: علما, تجار
حاکم زمان: مظفرالدین شاه قاجار

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)