به شرف عرض اقدس اعلی حضرت قوی شوکت شهریاری متع‌الله المسلمین بطول بقائه و دوام سلطنته می‌رساند: دستخط آفتاب نقط مبارک که در جواب عریضه متظلمانه دعاگویان شرف صدور یافته بود زیارت شد. با اینکه ما دعاگویان جز عرض حال و تظلم مقصودی نداشته و اقدامی نکردیم، اباً عن جدٍّ[۱] جز به دعاگویی و دولتخواهی قدمی نپیموده و همواره مورد مراحم و توجهات ملوکانه بوده، عرایض و تظلمات ماها همیشه منظور نظر و مقبول خاطر مبارک بوده، اما جای هزار افسوس است که در این مورد به اغراض شخصیه این‌گونه قلب رئوف شاهنشاه را نسبت به دعاگویان و رعیت، و عرایضِ خالصِ دعاگویان راکه فقط مبنی بر دولتخواهی و حفظ ممالک اسلام است، این طور ناصواب و مغرضانه جلوه می‌دهند. پادشاه و ملت و مملکت نسبت به یکدیگر مقام گوشت و استخوان را دارند. نمی‌دانیم چگونه تحمل این بدبختی را نماییم که به هواهای نفسانی این طور می‌خواهند بین گوشت و استخوان را تفریق نمایند. دستخطی شرف صدور یافته[۲] که دعاگویان به اغراض شخصیه هر روز به یک نوع مملکت را آشوب می‌نماییم. تحقیق در همین یک فقره، صِدق عرایض و مفسد و مصلح را معلوم می‌نماید و مؤسس انقلابات را معین می‌دارد. شاهنشاه اسلام پناه شفاهاً امر فرمودند که در هر موقع، دعاگویان، عرایض و تظلمات خود را مستقیماً به حضور مبارک عرضه داشته و به شخص شاهنشاه، متظلّم و مُلتجی[۳] شویم. معترضین به طوری ابواب[۴] عرایض و تظلم را بر دعاگویان مسدود نموده‌اند که از هزاران عرض، یکی به حضور مبارک نمی‌رسد. به دسائس و وسائل، خاطر مبارک را از دعاگویان مشوش، و بی‌مأخذ و مدرک آنچه می‌خواهند به حضور مبارک عرضه می‌دارند. با این محظوریت، چگونه مظلومیت و صدق عرایض خود را بر خاطر مبارک مکشوف داریم؟ چنانچه امروز خاطر مبارک را به این امر منصرف داشته‌اند که دعاگویان قصد غوغاطلبی و اِعمال اغراض شخصی داریم. اگر شخص پادشاه به حال دعاگویان و مملکت به نظر تحقیق و دقت توجه فرمایند معلوم خواهد شد که باعث این فسادها چیست و منشأ کیست؟ قتل یک نفر سید بی‌گناه[۵] و مجروح کردن جمعی دیگر از سادات و غیر سادات، بر خلاف میل و حد طینت و طّویّت[۶] اسلامی پادشاه در چنین عهد اسلام، آثار این‌گونه انقلاب و فتنه برپا می‌کند و باعث غوغا می‌شود. دعاگویان چه تقصیر دارند؟ انقلاب مردم از حدگذشته، اختیار و قدرت از دعاگویان سلب شده. هرگاه به نظر رأفت توجهی نشود، تشخیص مقصر و احقاق حق نفرموده و وسیله برای آسایش رعایا مقرر نفرمایند، با شدت عداوت که مابین مغرضین و افراد رعیت تولید شده و با اینکه بر جان و مال و ناموس احدی ابقاء نمی‌نمایند، نمی‌دانیم نتیجه و عاقبت این فساد چه خواهد شد و با این ترتیب، دعاگویان مسئول نخواهیم بود. مقرر فرموده بودندکه عرایض حسابی خود را با دلیل و برهان به عرض برسانیم. اگرگذارده بودند وقایع این مدت به حضور مبارک برسد، دیگر دعاگویان امروز محتاج به تظلم نبوده و حقایق امور کماهوحقه[۷] بر خاطر مبارک مکشوف بود. به طوری‌کار را سخت‌گرفتند که به هیچ وجه نمی‌توان اطمینان داشت عرایض و دلائل حقانیت و بی‌غرضی دعاگویان به حضور مبارک می‌رسد. پس از استخاره و شور با عقلاء این طور دانستیم که کسی که جز دوستی شخص پادشاه و اصلاح مملکت چیزی در خاطر نداشته و قادر بر ایصال[۸] عرایض و تظلمات رعیت به حضور سلطنت باشد، شخص حضرت اقدس اشرف والا شعاع‌السلطنه فرزند دلبند شاهنشاه است. البته پسر پادشاه، دوست خالص سلطنت و مصلح مابین دولت و رعیت است. عرض عرایض و دلائل دعاگویان هم به وسیله عریضه امکان ندارد. استدعا اینکه مقرر فرمایند شاهنشاه زاده معظّم، واسطه اصلاح بین دولت و ملت و رسیدگی به عرایض رعیت و انجام مقاصد دعاگویان باشند. پس از ملاقات دعاگویان و عرض عرایض و تظلمات به حضور مبارک، بدون شک و شبهه خلوص مقاصد و عرایض و بی‌غرضی دعاگویان مشهود خاطر مبارک شده و پس از رسیدگی و تحقیق، مغرض و مفسد میان دولت و ملت معلوم و پس از آن البته بروز رأفت و مرحمت ملوکانه نسبت به رعیت خواهد شد. در آن صورت هرگونه اقدامات مصلحانه مسکنّانه از طرف دعاگویان ممکن است و هرچه بگوییم، مردم می‌شنوند و پس از کشف صدق عرایض دعاگویان به حضور مبارک، آن وقت هر طور مقتضی معدلتٍ ملوکانه است و مقرر فرمایند، اطاعت داریم. امیدواریم که زودتر نظر مرحمت و توجهی به حال مسلمین و مملکت اسلام فرمایند، نگذارند ملت اسلام و دین حضرت خاتم پیغمبران زیادتر از این پامال افساد و ظلم خائنین و ظالمین شود. الامرالاشرف‌الاقدس‌الاعلی مطاع مطاع. **پاورقی‌ها:** [۱] ابا عن جدّ: پدر در پدر؛ جدّ اندر جدّ [۲] در اصل: دستخط شرف صدور یافته شود. [۳] پناهنده [۴] ابواب (جمع باب): در [۵] منظور سید عبدالحمید است که در واقعه اعتراض مردم به دستگیری شیخ محمد واعظ و نجات او در ۱۸ جمادی‌الاول ۱۳۲۴ ق توسط مأموران حکومت به شهادت رسید. [۶] طینت و طویت: سرشت و نیت [۷] کما هو حقه: چنانکه سزاوار آن است. [۸] رساندن