کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
این نامه با اشاره به تلگرافی از تهران در مورد «نوز بلژیکی» آغاز میشود و به جعل و اشاعه مضمونی کذب توسط برخی افراد منحرف اشاره دارد که با دریافت پول، به دنبال پیشبرد مقاصد خود بودهاند. در ادامه، صحت نامهای مورخ هشتم ربیعالاول خطاب به سید عبدالله بهبهانی، که به مهر آیتالله حاج میرزا حسین خلیلی مزین بوده و توسط نگارندگان نیز مهر شده، تأیید میشود. در پایان، تکلیف عموم مردم را رساندن عرایض به ولیعهد، توسط افراد بیغرض، برای حفظ ایران و مردم آن میداند و تأکید میکند که چنین رفتاری با رعیت، نشان از دشمنی با دولت است. نامه با امید به تأدیب بدخواهان و آسودگی خاطر مردم به پایان میرسد.
متن کامل گزارش
بسمالله الرحمنالرحیم. اللهمّ فاطِرَالسمواتِ والارضِ. صورت تلگراف اول که مستلزم تصحیح عمل شخص مسیحی [۱] بود، از تهران فرستاده بودند و مضمون آن را دیده واقعاً جای عجب است! پس از تحقیق، به صحت پیوست که بعضی از منحرفین از طریقه قویمه شرع، که با شخص مسیحی سنخیت و جنسیت داشته، پولها گرفته و طَرفآها بسته [۲] و دین به دنیا فروخته، و آن مضمون را اشاعه و جعل نمودهاند، محض پیشرفت مقاصد خودشان. همان وقت، در هامش همان اوراق مجعوله، نوشته شد که کذب است. بعد، معلوم شد شیاطین اِنس [۳] از پستخانه گرفتهاند. در هر حال،
چراغ کذب را نبود فروغی.
و اما خطابه [۴] مورخه هشتم ربیعالاول، به عنوان حجتالاسلام آقای آقا سید عبدالله بهبهانی، که مزیّن به خاتم [۵] حضرت مستطاب آیتالله شیخنا الاعظم آقای حاجی [۶] دامت افاضاته است، و این جانبان هم مُهر نموده بودیم، دو نسخه فرستاده شده و صحیح است.
اما تکلیف عموم مردم، بدواً، رسانیدن عرایض است حضور حضرت اقدس ولیعهد [۷]، به توسط اشخاص خالی از غرض؛ تا به حُسن تدبیر، ایران و اهل آن را -که خانه و اهل خانه سلطنت است - نگاهداری فرموده واضح است که اینگونه سلوک با رعیت [۸]، کاشف از دشمنی با دولت است. به توجهات کامله امام عصر، ارواحنا فداه و اقدامات حضرت اقدس، بدخواهان دولت تأدیب و تبعید، و رعیت آسوده خاطرگردند. ۳ جمادیالاول ۱۳۲۳.
الاحقر: محمدکاظم الخراسانی، محمدکاظم طباطبایی
**پاورقیها:**
[۱] منظور نوز بلژیکی مستشار گمرکات کشور است.
[۲] دامن. طرف بستن: کنایه از مال زیادی به دست آوردن است.
[۳] شیاطین اِنس: انسانهای شیطانصفت
[۴] نامه یا نوشته
[۵] مُهر
[۶] منظور حاج میرزا حسین خلیلی (۱۲۳۰-۱۳۲۶ق)، از مراجع نجف و از دوستان و یاران آخوند خراسانی، سیدمحمد کاظم طباطبایی و شیخ عبدالله مازندرانی است.
[۷] منظور محمدعلی میرزا، فرزند مظفرالدین شاه قاجار است.
[۸] مردم
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1284
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: استفتائات
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: محمدعلی میرزا (ولیعهد), سید عبدالله بهبهانی
حاکم زمان: مظفرالدین شاه قاجار
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)

