کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
این شعر با توصیف صحنهای از حمله گرگ به گله و سگ نگهبان آغاز میشود. سپس با استفاده از استعاره، به وضعیت هند تحت استعمار انگلستان و جنگ روسیه و ژاپن میپردازد. شاعر، انگلستان را به چوپانی تشبیه میکند که هند را به دام حیله خود گرفتار کرده و روسیه و ژاپن را به گرگهای گرسنهای که به جان هم افتادهاند. در پایان، شاعر با لحنی امیدوارانه، پیشبینی میکند که این قدرتهای استعماری و متخاصم سرانجام به دست روزگار نابود خواهند شد و عدالت برقرار خواهد گشت.
متن کامل گزارش
هنگام بازگشت گله از چراگهش چوپان سالخورده یکی نو رسیده
سگ چون کار گرگ و گله بدینگونه دید، تاخت افتاد
گرگ و سگ به هم اندر به یَشْک[۲] و گاز دوشارمه[۳]
است هند و شبان انگلیس و سگ
ماه شبان اگر چه برآمد به روشنیا
بسیار آبها که نهان کرد زیر کاه شد
شادمان که دام حِیَل کرد صید هند
بنگه[۶] به غرب اندر و بدروده کِشت شرق
گرچه دراز دست برآمد به کسیمیا[۷]
شطرنجبازگردون با صد هزار پیل
گرچه کشیده دارد از شش جهت کمان
آمد دمنده گرگ گرسنه فرا رهش
با گله داشتی چو برون گشتی از دِهش
زی گرگ خیره، چیره سگ آن شیر درگهش
چوپان کشید یوسف خود از بُن چَهَش
جاپان[۴] و شاه روس همان گرگ ابلهش
هم در محاق[۵] افتد یک روز آن مِهش
تا کی کند زمانه نهان آب درگهش
خود صید صید گردد و افزاید اَندُهَش
کایزد دهد به باد فنا خاک بُنگهش
هم دست روزگار کند پای کوتهش
کّش هست داد خواهد از بیدقی شهش
هم بشکند کمانش و هم بگسلد زِهَش
**پاورقیها:**
[۱] به سوی
[۲] چهار دندان نیش حیوانات وحشی
[۳] رمه دوشا. گله گوسفندانی که شبرشان را چوپان میدوشد.
[۴] ژاپن
[۵] سه شب آخر ماه قمریکه ماه پنهان باشد.
[۶] بنگاه، خانه، انبارکالا
[۷] نیرنگ
* دیوان ادیب پیشاوری، ص ۶۴ و ۶۵ ؛ آینهدار طلعت یار، ص ۶۳ و ۶۴.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1283
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: مظفرالدین شاه قاجار
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)
