کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

متن با اشاره به تسلط کفر و اجانب بر ایران، گسترش فرقه‌های ضاله و اشاعه منکرات، وضعیت کشور را بحرانی توصیف می‌کند. سپس، میرزا علی اصغرخان، صدراعظم وقت، را مسئول اصلی این مفاسد معرفی کرده و او را خائن به ملت و دولت اسلام می‌داند. در ادامه، با استناد به تکلیف شرعی و لزوم حفظ نوامیس اسلامی، حکم به خباثت ذاتی، کفر باطنی و ارتداد ملی صدراعظم صادر می‌شود. در پایان، از مسلمانان خواسته شده است که از هرگونه تماس و اطاعت از اوامر صدراعظم پرهیز کنند، زیرا اطاعت از او را معادل اطاعت از جبت و طاغوت می‌داند.

متن کامل گزارش

بسمه تبارک و تعالی. بر قاطبه اهل اسلام، سیّما[۱] ساکنین ایران مخفی نماند که تسلط کفر و استیلای اجانب بر نفوس محترمه اسلامیه و بخشیدن حُریّت[۲] به فرقه ضاله بابیّه، خَذَلَهم الله[۳] و اشاعه منکرات و اِباحه[۴] بیع[۵] مُسْکِرات[۶] در ایران، به حدی رسیده که جای توقف و مجال تأمل باقی نمانده و یوماً فیوماً[۷] در تزاید[۸] و از آنچه در مقام تدبیر و رفع این عوامل هائله[۹] شده، اثری ندیدیم و این نیز بر ما ثابت و محقّق گردید که تمام این مفاسد، مستند به شخص اول دولت علیّه ایران، میرزا علی اصغرخان، صدراعظم است. و پادشاه اسلام اعلیحضرت مظفرالدین شاه ایران خلّدالله مُلکه[۱۰] در نهایت دینداری و رعیت‌پروری، رغبت و اهتمام را در حفظ حدود مسلمین داشته و تمام این مفاسد را این شخص خائن ملّت و دولت اسلام، بر آن ذات اقدس اعمال نموده، چاره‌ای جز اظهار فی‌الضمیر ندیدیم. لهذا به حسب تکلیف شرعی و حفظ نوامیس اسلامی که بر افراد مسلمین، فرض عین[۱۱] است، به خباثت ذاتی و کفر باطنی و ارتداد ملی[۱۲] او حکم نمودیم تا قاطبه مسلمین و عامه مؤمنین بدانند که از این به بعد مسّ به رطوبت[۱۳] با میرزا علی اصغرخان جایز نیست و اطاعت اوامر و نواهی او، عین اطاعت اوامر و نواهی جِبْت[۱۴] و طاغوت است و در زمره انصار[۱۵] یزید بن معاویه محشور خواهد بود. قوله تعالی: لَن یَجْعَلَ اللهُ لِلکافِرینَ عَلَی المؤمنین سَبیلا[۱۶]. اللهمّ اِنّا نَشکوا الیکَ فَقَّدَ نبیّنا و غَیبةَ ولِیّنا[۱]. به تاریخ ۲۱ جمادی‌الثانی سنه ۱۳۲۱ [قمری]. الاحقر الجانی: محمد کاظم الخراسانی؛ الاحقر: محمدحسن المامقانی؛ الجانی: نجل المرحوم میرزا (حاج میرزا حسین خلیلی). **پاورقی‌ها:** [۱] به ویژه [۲] آزادی [۳] خداوند آنها را خوار گرداند. [۴] جایز دانستن [۵] فروختن [۶] جمع مُسکره (مؤنث مسکر): شراب، هر نوشابه مستی‌آور [۷] یوماً فیوماً: روز به روز [۸] افزایش [۹] هولناک، ترسناک [۱۰] خداوند سلطنت او را جاودان گرداند. [۱۱] فرض عین: واجب عینی [۱۲] ارتداد ملی: خروج از دین کسی را گویند که پدر و مادرش هنگام انعقاد نطفه، کافر بوده و خود نیز پس از بلوغ، کافر بوده و بعد مسلمان شده و سپس به کفر بازگشت کرده باشد. [۱۳] مسّ به رطوبت: تماس دست یا بدن تَر با دست و بدن دیگری [۱۴] بُت [۱۵] یاران [۱۶] نساء، ۱۴۱ : خداوند هرگز برای کافران به زیان مسلمانان، راهی نگشوده است. [۱۷] خداوندا ما از نبود پیامبرمان و غیبت ولی‌امرمان به نزد تو شکایت می‌کنیم.

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1282
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: فتوای سیاسی اجتماعی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: مظفرالدین شاه قاجار

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)