کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
نامهای به وزارت امور خارجه ایران درباره وضعیت ایرانیان مقیم عثمانی ارسال شده است. بر اساس شایعات و تلگرافات، ایرانیان برخلاف سایر اتباع خارجی، از خدمت سربازی در عثمانی معاف نیستند و از آنها مبالغی به عنوان عمله مکلفه مطالبه میشود که موجب نگرانی و تزلزل قلوب ایرانیان شده است. در ادامه، به ماده ششم معاهده ایران و عثمانی در سال ۱۲۹۷ قمری اشاره میشود که طبق آن، اتباع ایران مانند سایر اتباع خارجی از تکالیف نظامی مستثنی هستند. در پایان، از وزارت امور خارجه درخواست میشود که با اقدامات خود، این مشکل بزرگ را حل کرده و اجازه ندهند ایرانیان مقیم عثمانی دچار ذلت و اسارت شوند.
متن کامل گزارش
توسط ثقهالاسلام آقا میرزا محسن سلمه الله؛ وزارت جلیله امور خارجه دام تأییداته.
به موجب شایعات در جراید عثمانی و بعض تلگرافات [که] به ولایت جلیله بغداد شده است و صورت آن توسط کارپردازان بغداد از حضور عالی گذشته است، عموم متوطنین[۱] و رعایای اجنبیه[۲] در ممالک عثمانی از تکالیف عسکریه[۳] و غیره مستثنی میباشند، مگر اتباع دولت ایران که تکالیف بر آنها جاری است.
در این اوقات از هر یک نفر ایرانی مطالبه مبلغی به عنوان عمله مکلفه - که مستلزم تابعیت است - مینمایند و تحریر نفوس آنها میکنند. قلوب قاطبه ایرانیان متزلزل، آرام و قرار از همه مسلوب.
با این که در جلد سیم دستور[۶] عثمانی در ماده ششم در ضمن معاهده دولت علیّه ایران و عثمانی که در سنه ۱۲۹۷ مطابق هشتم کانون اول سنه ۱۲۹۱ رومی است، مینویسد و ترجمه آن این است: «در ممالک محروسه، اقامت کننده تبعه ایران از صنف اجنبی میباشد، مثل سایر تبعه اجنبیه از تکالیف و خدمات و بَدَلات عسکریه[۷] که مخصوص تبعه دولت علیّه است مستثنی میباشند». البته صورت این معاهده در وزارت خارجه موجود است.
ان شاء الله تعالی به حسن کفایت، رفع این بلیّه عظمی[۸] فرموده، راضی به ذلت و اسارت چندین هزار نفوس رعایای ایران نخواهند شد. نتیجه اقداماتِ با بشارت را عاجلاً انتظار داریم.
**پاورقیها:**
[۱] ساکنان، شهروندان
[۲] رعایای اجنبیه: اشخاص بیگانه (شهروندان غیرعثمانی)
[۳] تکالیف عسکریه: امور نظامی (سربازی)
[۴] عمله مکلفه: اشخاص مشمول امور نظامی (سربازی)
[۵] تحریر نفوس آنها میکنند: آنها را از انجام خدمت سربازی معاف میکنند.
[۶] کتاب قانون
[۷] بدلات عسکریه: لباسهای نظامی
[۸] بلیه عظمی: گرفتاری و مصیبت بزرگ
اطلاعات تکمیلی
زبان اصلی: فارسی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: حکومت
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)
