کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

متن با حمد و صلوات آغاز می‌شود و به این نکته اشاره می‌کند که تفرقه میان فرقه‌های اسلامی و طبقات مسلمانان، عامل اصلی ضعف دولت‌های اسلامی و تسلط بیگانگان بر ممالک آن‌ها شده است. در ادامه، بر وجوب اتحاد تمامی مسلمانان (شیعه و سنی) برای حفظ اساس اسلام و دفاع از شریعت محمدی تأکید می‌شود. این اتحاد برای محافظت از کشورهای اسلامی عثمانی و ایران در برابر تجاوزات دولت‌های خارجی ضروری دانسته شده و از مسلمانان خواسته می‌شود تا با تمام توان و نفوذ خود در این راه بکوشند. متن به آیه «وَ اعتَصِمُوا بحَبل الله جَمِیعًا وَ لا تَفَرَّقُوا» استناد کرده و بر لزوم برادری و دوری از عوامل تفرقه تأکید می‌کند تا بیرق اسلام و شوکت دولت‌های عثمانی و ایران محفوظ بماند. در پایان، اسامی علمای صادرکننده این فتوا از نجف، کربلا و سامرا ذکر شده است.

متن کامل گزارش

بسم الله الرحمن الرحیم بَعدَ اَلحمدِ لله رَبّ العالَمینَ وَ الصَّلوهُ وَ السَّلامُ عَلَی مُحَمدٍ خاتَم النّبیینَ وَ صَحبهِ المُنتَجَبینَ. از آنجایی که مشاهده نمودیم که اختلاف فرقه‌های پنج‌گانه اسلامیه در غیر آنچه تعلق به اصول دیانت دارد و شِقاق [۱] در مابین طبقات مسلمین، عمده سبب تنزل و ضعف [۲] دول اسلامیه و مسلط شدن اجانب بر ممالک بزرگ آنها گردیده، پس به جهت محافظت بر کلمه جامعه دینیه و مدافعه نمودن از شریعت شریفه محمدیه (ص) متفق گردیده، آرای مجتهدین عظام از رؤسای شیعه جعفریه و علمای کرام اهل تسنن از مقیمین دارالسلام بغداد بر وجوب چنگ زدن به رشته اسلام، چنانچه خداوند متعال در کتاب مجید خود امر فرموده: وَ اعتَصِمُوا بحَبل الله جَمِیعًا وَ لا تَفَرَّقُوا [۳]، و وجوب اتحاد کافه [۴] مسلمین در حفظ بیضه [۵] اسلام، و نگاهداشتن ممالک اسلامیه عثمانی و ایران از تشبّثات [۶] دول اجنبیه و هجوم‌آوران سلطنت‌های خارجه و متحد گردیدن رأی تمامی ماها بر محافظت حوزه اسلامیه که بذل تمام قوا و نفوذ خود را در آن بنماییم، و مضایقه نکنیم از هر اقدامی که مقتضای مقام باشد، در حالتی که تمام امیدواری ما به کمال اتحاد بین دولتین علیتین اسلامیتین، و رعایت هر کدام، از حفظ استقلال دولت علیّه خود و حمایت حمایت‌کننده‌های مملکت خود و محافظت بر ثُغور [۷] آن را از مداخلات اجانب و این که پیروی کنند آنچه را خداوند متعال در کتاب عزیز خود فرموده است: اَشِداءُ عَلَی الکُفار رُحَمَاءُ بَینَهُم [۸]. و یادآوری می‌نماییم عامه مسلمین را از عقد برادری و اخوتی که خداوند متعال بین مؤمنین بسته است، و اعلان می‌نماییم آنها را به وجوب دوری و اجتناب از چیزهایی که باعث شِقاق و نفاق می‌شود و این که بذل جهد در حفظ نوامیس است؛ و معاونت و همدستی به واسطه حُسن مواظبت بر اتفاق کلمه بنمایند، تا آن که بیرق شریفه محمدیه محفوظ مانده و مقامات دولتین علیتین عثمانیه و ایرانیه محفوظ بماند. اَدامَ اللهُ شُوکَتَهُما بمُحَمَّدٍ (ص) و اَلِهِ وَ اَصحابهِ خَیرَالبَرّیه [۹]. غرة ذیحجه سنه ۱۳۲۸. نجف‌اشرف: آقای خراسانی، آقای مازندرانی و آقای شریعت اصفهانی؛ کربلای معلی: آقای صدر، آقای حاجی نورالدین اصفهانی [۱۰]، آقای حاجی شیخ حسین، و آقای شیخ العراقین؛ سامره: آقای آقا میرزا محمدتقی شیرازی. **پاورقی‌ها:** [۱] دو دستگی، ناسازگاری [۲] در اصل: ضعیف [۳] آل عمران، ۱۰۳: به ریسمان الهی چنگ زنید و از تفرقه دوری کنید. [۴] عموم [۵] اساس [۶] متوسل شدن‌ها، چنگ‌زدن‌ها [۷] جمع ثغر: مرزها، سرحدها [۸] فتح، ۲۹: (محمد و یارانش) بر کافران بسیار سخت و با یکدیگر بسیار مهربانند. [۹] خداوند شوکت و بزرگی هر دو دولت را مستدام بدارد، به حق محمد و خاندان او و برگزیدگان اصحابش. [۱۰] منظور، همان حاج آقا نورالله اصفهانی است.

اطلاعات تکمیلی

زبان اصلی: فارسی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: عامه مردم

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)