چه بسیار شایسته است که اعلیحضرت شاهنشاه اسلامیان پناه [۱] خلدالله ملکَه، بذل مراحم ملوکانه در تمشیت [۲] این شرکت اسلامیه که خشنودی حضرت امام عصر - ارواح العالمین له‌الفداء - و ترویج ملت بیضا [۳] و تقویت دولت عظمی و اسباب آسایش عموم عِباد [۴] و ترقیات عامّه و قاطنین [۵] بلاد محروسه ایران است، خواهند فرمود. خود آن وجود اقدس شخص‌الشخیص [۶] عزّ نَصرُه، در لَبس [۷] البسه مصنوعه [۸] اسلامیه، مُقدّم [۹]، و به صدور امر ملوکانه در مساعدت این مطلب مهم، وزرای عظام و اولیاء فِخام دولتِ ابد مدت را مفتخر فرمایند و بر عموم رعایا و قاطبه مسلمین، لازم و به مُقتضای [۱۰] الناس علی دین مُلوکِهم [۱۱] تأسّی [۱۲] و متابعت نمایند و خلع لباس ذلّت [۱۳] را از خود به لَبس لباس عزّت البسه اسلامیه، صاحب شرع را خشنود دارند. کهن جامه خویش پیراستن به از جامه عاریت خواستن الحقیر الجانی: محمدکاظم الخراسانی *** الحمدلله علی ما اَنعمّ و لّه الشَّکر بِما اَلهَم و صلی الله علی سَیّدِنا محمدٍ و آلهِ وَ سَلّم. فواید و منافع و عواید [۱] این انتظام [۲]، کمال وضوح دارد. حُسن این نظم، از بیان مستغنی است [۳]. بسی شایسته و مناسب و به موقع و محل است‌که عموم مؤمنین و کافّه [۴] متدینین از هر صنف و هر نوع، هر یک به قدر مقدور و بودجه مَیْسور [۵] در تشیید [۶] اساس و ترویج این امر مهم، اهتمام تمام و بذلِ جهد [۷] و صرفٍ همّت نمایند و مهما امکن از البسه و اقمشه خارجه مُتحرّز [۸] باشند؛ بلکه سزاوار این است که در سایر جهات حرکات و سَکَنات [۹] و کیفیات لباس و طعام و شراب و گفتار و کردار، از وضع و طرز [۱۰] کفار، خود را برحذر و برکنار دارند. قال الصادق (صلوات الله علیه): اَوْحَی اللهُ تَعالی اِلی نَبیٌّ مِن انبیائهِ قل لِلمؤمنینّ: لاتَلبسوا لِباسّ اعدایی و لاتَطعَموا مَطاعِمَ اعدایی و لا تَسْلُکوا مَسالِکَ اَعدایی فَتکونوا اعدایی کَماهُم اعدایی. إِنّ اللَ لایُغیِّرُ ما بِقَوم حتّی یُغیِّروا ما باَنفُسِهم. [۱۱] حرّره الاحقر: محمدکاظم الطباطبائی *** اولاً، تورُّع [۱۲] از شبهات، از مستحسنات عقلیه و شرعیه است. ثانیاً، ترویج و همراهی و همدستی و یک جهتی نمودن در رواج این شرکت اسلامیه، هر دو مقصد \[را\] حاصل است. خداوند عالم تأیید و مدد و یاری نماید کسانی که به قدرت مالی و لسانی ترویج این شرکت اسلامیه، ادامَها ربُّ البریّه می‌نمایند. حرّره الاحقر: عبدالله الجیلانی المازندرانی *** امری که مصالح دینیه و دنیویه و رّفاهت [۱۳] حال عموم مسلمین و آبادی ممالک محروسه [۱۴] ایران و زیادتی آبروی ملت اسلامیه و ترقی دولت قاهره علیّه در آن باشد، بهتر ازین شرکت نافعه اسلامیه به نظر نمی‌آید. معلوم است تکلیف متمکّنین در ترویج این مقصد و تشویق اهل این مطلب و امداد آنها به مال و جان، زیاده از دیگران است. سیٌما [۱۵] اعلیحضرت اقدس ذات شاهنشاهانه ایّدالله تعالی ملکّه و سُلطانَه که منظور نظر مبارک ایشان دائماً آسایش رعیت و آبادی مملکت است. البته اقدام تامّ و اصدار [۱۶] احکام در انجام این امور عظام و إکرام و انعام در حق متصدیان [۱۷] آنها بلکه تَلبُّس [۱۸] نفس نفیسشان به این البسه که تشویقات [۱۹] شرکت است، خواهند فرمود: زیرا که «الناسُ علی دین مُلوکِهم. والسّلامُ علی إخوانِنا المؤمنین». من الاحقر الجانی: محمد الغروی الشربیانی *** بحمدالله تعالی فراهم شدن اسباب تداول [۲۰] منسوجات اسلامیه و سدّ ابواب حوایج [۲۱] مسلمین از ممالک خارجه، از نِعَم عظیمه این عصر با برکت است. چه قدر شایسته است که عموم مسلمین، با کمال شوق و اتحادکلمه در رواج آن و هَجْر [۲۲] منسوجات ممالک خارجه‌که سبب اختلال [۲۳] امورکافّه مسلمین شده جدّ و جهد نموده، اسلام را رونقی تازه داده و با اتفاق کلمه اسلامیه [۲۴]، مسلمین را آسوده نمایند. رجاء واثق [۲۵] \[آنکه\] امنای دول علیّه از منافع عمومی دینی و مُلکی آن، غفلت نداشته باشند. ان شاءالله تعالی در تقویت و اعانت در نشر این امر مهم و عظیم، اهتمام تام خواهند فرمود و این سنّت سنیّه [۲۶] را از فواید عظیمه این عصر خواهند شمرد. واللهُ المستعان و مِنهُ التوفیق. من الاقل: محمد حسن المامقانی *** عمارت دیار و آبادی اَمصار [۲۷]، بعد از مَعدِلت [۲۸] سلاطینِ با اقتدار و امرای فرمانگزار، منوط به رواج تجارت است و رونق مُلک و دولت و ترقی صنایع اهل صنعت. نان خود بر سفره مردم خوردن به نعمت خویش و منت از دیگری بردن و خانه همسایه سوختن و چراغ اجانب برافروختن و جامه خویش دریدن و کلاه بیگانه دوختن، نه کار عقلا است. گفته‌اند: مُلک از خردمندان، جمال گیرد و دین از پرهیزکاران کمال پذیرد. پس امری که جامع خردمندی و پرهیزکاری و دارای دیانت و دنیا، دارای کمال ملت و جمال دولت باشد البته اهتمام در او، فریضه همّت [۲۹] بزرگان خواهد بود؛ سیّما شاهنشاه جم اقتدار که همیشه منظورِ انظار معدلت مَدارشان [۳۰]، ترویج ملت و آسایش رعیت و آبادی مملکت است، معلوم است تساهل [۳۱] و تسامح [۳۲] در ترویج این مقصد را به هیچ‌گونه روا نخواهند داشت. حرّره الجانی: میرزا فتح الله شیرازی الاصفهانی، المدعوّ به شریعتمدار *** به چه لسان شکر کنیم حضرت ایزد منّان راکه در عصر خود دیدیم جمعی راکه حَسب [۳۳] سلامتی فطرت و پاکی طینت و غیرت اسلامیه و تعصب مذهبیه درصدد رواج آیین دین و رونق کیش مسلمین برآمده و در تهیه و تدارک اسباب زندگی، از قَذارات [۳۴] شُبّهات از جهات عدیده همت گماشته، تا مسلمانان به اعانت حضرت احدیت از مفاسد ظاهریّه و باطنیّه آن آسوده شوند، علاوه بر مصالح دنیویه که بر ذی شعوری [۳۵] مخفی نیست. هندوی بت‌پرست از نظر کردن مسلمانان بر غذای او . چه رسد به مباشرت آن غذا به دست را \[آن غذا را \] نجس و حرام دانسته، به درد جوع [۳۶]، راضی و آن را تلف می‌کند. باغیرت اسلامیه کجا رواست که بافته [۳۷] چنین کسی در تن، به حضور الهی ایستاده؟ امیدواریم خداوند جلّت آلائه، قلوب متمکّنین از اعانت و نشر و ترویج این امر مهم دین و دنیوی را مایل و راغب نموده که تمام مقدور خود را در انجام و اتمام آن مبذول دارند و ولی عصر (صلوات الله علیه) را از خود خرسند و مسرور نمایند و خویش را در زمره خدمه و کارکنان حضرت مقدسش درآورند. حرّره: الحسین النوری *** برکافّة مسلمین لازم است که قدر نعمت بزرگ تأسیس شرکت خیریه اسلامیه راکه همانا خداوند اقدس جلت آلائه به برکت عنایت خاصه امام عصر (عجل الله تعالی فرجه) به اهل اسلام عنایت فرموده، بدانند و فوایدکلیّه و نتایج خیریّه که از استقرار و ستدامه [۳۸] آن، عاید دولت و ملت و دنیا و دین خواهدگردید، ملتفت شوند و به دقت ملاحظه نمایند، تا به حکم فطرت اصلیه خود، ادای شکر این موهبت بزرگ را علی الدوام فریضة ذمّه خود شمارند [۳۹]. و البته در نظر انور اعلیحضرت همایونی شاهنشاه اسلام‌پناه - شیّدالله ارکانَ مُلَّکِهِ وَ سُلطانِهِ -که مرآت [۴۰] تفصیل حقایق است، این موهبت بزرگ را، حقی دیگر است؛ سیّما که از اعظم برکات مآثر حمیده جلیله [۴۱] این عهد همایون فرخنده، و موجب افتخار بر سایر اعصار است. لهذا رجاء واثق که هرگونه نقصان و خللی در موجبات اساس و استمرار آن مقصود باشد، از حُسن توجه و الطاف خاصه خسروانه ملوکانه، بر وجه اتمٌ و احسن تدارک‌پذیرگردد [۴۲] و مسلمانان در گرفتاری به کفار که آنی زندگانی به غیر مّتاع کفر نتوانند و ممالک محروسه اسلام از احتیاج به کفرستان مستغنی‌گردد و مدام به تأیید حضرت مَلِک علّام عزّ اسمُه به عکس سابق، تقویت اسلام و تضعیف‌کفر شود. ان شاء الله تعالی پروردگار عالم جلّ ذکرٌه، ساعیان خیر راکامروا فرماید. والسلام علی من اتّبع الهدی. حرّره الراجی: ابن صدرالدین موسوی **پاورقی‌ها:** [۱] منظور مظفرالدین شاه قاجار (۱۳۱۳ - ۱۳۲۴ ق) است. او در ۱۲۶۹ ق به دنیا آمد و پس از مرگ پدرش، ناصرالدین شاه قاجار به سلطنت رسید. سه بار به اروپا سفر کرد و فروض فراوانی به بار آورد. در دوران وی، به دلیل ضعف و ناتوانیش، صدراعظم‌ها گرداننده امور کشور بودند. در دو سال پایان سلطنت وی، جنبش مشروطه آغاز گردید و او ناگزیر فرمان مشروطه را صادر نمود. [۲] سامان بخشی [۳] رواج دادن دین روشن (اسلام) [۴] بندگان [۵] ساکنان [۶] فرد ارجمند و محترم [۷] پوشیدن [۸] لباس‌های ساخته شده [۹] پیشگام [۱۰] مطابق [۱۱] مردم به دین پادشاهان خود رفتار می‌کنند. [۱۲] پیروی، اقتدا [۱۳] منظور استفاده نکردن از لباس ساخته شده خارجی [۱۴] منافع، درآمدها [۱۵] سامان گرفتن [۱۶] از بیان مستغنی است: بی‌نیاز از توصیف است. [۱۷] جمیع [۱۸] ممکن [۱۹] استحکام، استواری [۲۰] بذل جهد: کنایه از سعی زیاد [۲۱] مهما امکن... متحرز باشند: تا آنجا که ممکن است از استفاده از لباس‌ها و پارچه‌های خارجی خودداری‌کنند. [۲۲] حرکات [۲۳] وضع و طرز: آداب زندگی [۲۴] حضرت صادق (ع) فرمود: خداوند بزرگ به یکی از پیامبرانش و حی کرد که به مؤمنین بگو: نپوشید لباس دشمنان مرا، نخورید خوردنی‌های دشمنان مرا و روش آنها را پیش نگیرید. پس در غیر این صورت شما دشمنانم هستید چنانکه ایشان هستند. به درستی که خداوند \[وضع و حال \] هیچ قومی را تغییر نمی‌دهد مگر خودشان \[وضع و حال\] خود را تغییر دهند. [۲۵] احتیاط کردن [۲۶] آسودگی [۲۷] حراست شده، نگاهداری شده [۲۸] به خصوص [۲۹] عاملان \[در اصل: متصدّعین\] [۳۰] جمع تشویق: راغب ساختن، به شوق افکندن [۳۱] رایج شدن [۳۲] سدّ ابواب حوایج: بستن درهای نیازها، خودکفایی [۳۳] دوری از [۳۴] نابسامانی [۳۵] اتفاق کلمه اسلامیه: وحدت اسلامی [۳۶] رجاء واثق: امید محکم و استوار [۳۷] سنت سَنِیَّه: روش عالی [۳۸] عمارت دیار و آبادی امصار: آبادی خانه و محل و شهرها [۳۹] عدالت، دادگری [۴۰] فریضه همت: واجب و شایسته تلاش [۴۱] سیّما شاهنشاه ... مدارشان: به ویژه پادشاه مقتدری که همواره عدالت را در نظر دارد. [۴۲] سهل‌انگاری [۴۳] کوتاهی کردن [۴۴] طبق [۴۵] پلیدی‌ها، ناپاکی‌ها [۴۶] ذی‌شعور: صاحب شعور، عاقل [۴۷] مباشرت آن غذا به دست را: منظور تهیه غذا به دست مسلمان [۴۸] گرسنگی [۴۹] منظور لباس‌های بافته شده است. \[در اصل: یافتن\] [۵۰] تداوم [۵۱] علی الدوام فریضه ذمه خود شمارند: پیوسته بر عهده خود واجب بدانند. [۵۲] آینه [۵۳] مآثر حمیده جلیله: آثار نیکوی بزرگ [۵۴] بر وجه ...گردد: به کاملترین و بهترین صورت انجام شود.