کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
نامه با ابراز تأسف عمیق از وضعیت مردم لارستان آغاز میشود و مسئولیت شرعی رؤسای اسلام را در قبال این حوادث یادآور میشود. در ادامه، نویسنده با خیرخواهی، به مخاطب گوشزد میکند که خصومت با عدهای قلیل نباید به آزار و اذیت اکثریت مردم بیگناه لارستان منجر شود. سپس، از مخاطب میخواهد که با رفع موانع رفتوآمد، بازگرداندن اموال غارتشده، تعمیر خانهها و دلجویی از مردم، به وضعیت آنان رسیدگی کند. در پایان، نویسنده هشدار میدهد که غفلت و غرور میتواند عواقب وخیمی در دنیا و آخرت داشته باشد و بر لزوم حفظ و تجلیل از حجتالاسلام مولایی و خانوادهاش تأکید میکند.
متن کامل گزارش
بسم الله الرحمن الرحیم
جناب معتمدالسلطان حاج علیقلی خان زید مجده.
از ملاحظه صفحه مقابل چنان افسرده و پژمرده شده و دلشکسته شدهام که در حَیّز تحریر نیست. چگونه مسلمین آسوده مینشینند که همچه حادثاتی نسبت به مسلمانان لار وارد [شود] تا چه رسد به رؤسای اسلام که وظیفه شرعیه آنهاست؟ راحت را از خود قطع نموده، اساس آسایش جمعی از مسلمین را فراهم دارند.
ولی احقر به حسب وضع خود، مقدمتاً در مقام خیرخواهی و نُصح [۱]، مزاحمت مینماید که فرضا در لار میانه شما با لاری به واسطه حادثات گذشته خصومتی رخ داده؛ اولا، جمعیت هر بلدی میتوان گفت دو ثلث طفل و زن و مریض و ضعیف و عَجَزه [۲] میباشند که وجداناً مسلّم است که مدخلیتی در امری از اینگونه امور ندارند؛ و ثلث دیگر بعضی بدبخت و حمال و عمله میباشند که تمام همت را مصروف مزدور و کاسبی برای تحصیل معاش عیالی خود میدارند؛ و مابقی بعضی منزوی، بعضی در خط پیلهوری اطراف قصبهجات [هستند]. غایت امر - مثلاً از بیست هزار - دویست نفر را طرف خودتان دانسته باشید، آیا رواست و چگونه بر خود هموار نمودید و چه جواب برای محکمه عدل الهی مهیا کردید که انسان برای طرفیت این عده قلیله، صرفنظر از بیست هزار نفر مخلوق الهی نماید، به این شکل که در صفحه مقابل که حاصل نوشتجات متواتره است مرقوم شد. لا حول و لا قوه الا بالله.
واقعاً متحیرم ... [۳] به نفوس محترمه چه میگذرد و چه چیزی برای مسلمین میخواهم؟ اگر خود اقدام نمایید و به ورود این نوشته، تدارک صحیح از حال آنها کنید، از این که اولاً مزاحمت از آمد و شد اهالی لار بردارید که خود را در دخول یا خروج، مأمون [۴] و آزاد دانند و به هر نقطه خواهند بروند و از هر نقطه خواهند وارد شوند و درست در صدد استرداد اموال منهوبه [۵] برآیید و در مقام تعمیر خانههای آنها بلکه دلهای آنها باشید و درست اهتمام در رسانیدن آذوقه به آنها نمایید که از گرسنگی و عریانی تلف نشوند و دلجویی که وظیفه بزرگ است به آنها نمایید، این خیر عمومی که خواستهام راجع به خودتان خواهد بود؛ و چنانچه خدای نخواسته غفلت و غرور و تکبر دامنگیر شود و مطمئن به غلبه حالیه خود شوید که ابداً تحریرات تأثیری ننماید، خداوند جل جلاله میداند سوءِ خاتمه و وخامت عاقبت این غرور چنان دامنگیر شود که باعث عبرت دیگران باشد. و اگر، العیاذ بالله، انسان معتقد به مبدأ و معاد صحیحی نباشد، چنان مکافات دهر تدارک نماید که چنین روزی به خیال او نگذشته باشد.
انتظاری که هست از جواب این مراسله است که فهمیده شود تدارک خواهید نمود یا به خیالات خود باقی میباشید، و مخصوصاً در حفظ مقام و تجلیل وجود شریف جناب حجتالاسلام مولایی و همراهان آن وجود محترم کمال مواظبت و در ترفیه [۶] حال عیالات و متعلقات ایشان نهایت مراقبت را منظور خواهید داشت که البته باعث نیکنامی دارَین [۷]، و خلاف آن، موجب خسران نشأتین [۸] خواهد بود.
**پاورقیها:**
[۱] نصیحت
[۲] جمع عاجز: ناتوانان
[۳] چند کلمه جا افتاده
[۴] آسوده
[۵] غارت شده
[۶] آسایش
[۷] دنیا و آخرت
[۸] دو جهان
اطلاعات تکمیلی
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: علی قلی خان سردار اسعد
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)