کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
متن با دعا برای امینالسلطان و آرزوی موفقیت او در نشر دین و حراست از اسلام آغاز میشود. سپس از تلاشهای او در لغو قرارداد دخانیه ابراز امتنان شده و تأکید میشود که صلاح دین و دولت و انتظام ملت و مملکت به اهتمام او وابسته است. از امینالسلطان خواسته میشود که به توصیههای خیرخواهانه علما که هدفشان ترویج شرع و تعظیم دولت است، توجه کند و در اجرای اراده شاه برای تجدید معالم دین و اصلاح حال رعایا همکاری نماید. در ادامه، وزرا به آینه دولت تشبیه شده و بیان میشود که مردم، سوانح مملکت را از مساعی آنان میدانند. در پایان، اشاره میشود که مطالب مهم دیگری نیز در نامهای جداگانه توسط حاجی ملا باقر واعظ ارسال شده و امید است که در مورد آنها و همچنین امر قبه مقدسه عسکریین مساعدت لازم صورت گیرد.
متن کامل گزارش
خدمت ذی مکرمت [۱] جناب مستطاب اجل اکرم آقای امینالسلطان - دام اقباله العالی - مشرف شود.
به عرض میرساند: رّجاء واثق از حضرت ربُ العزّه - جَلَّت عَظَمته - آن که همواره وجود شریف جنابعالی در کَنّف [۲] حمایت حضرت امام عصر - عَجَّل الله فرجَه و صلّی الله علیه و علی آبائه الطاهرین - بوده موفق به نشر اعلام دین و حراست حوزه اسلام و اقامه نظام ملّت [۳] و دولت باشید. ضمنأً مزاحم میشوم، رقیمهجات [۴] شریفه در امر دخانیه [۵] رسید. از حُسن اقدام و اهتمام جناب عالی در انجام این امر کمال امتنان دست داد. البته معلوم استکه آنچه صلاح دین و دولت به او منوط [۶] و اسباب انتظام ملّت و مملکت به او مربوط است، انجام او را باید جناب عالی بر ذِمَّت [۷] و همت خود فریضه [۸] بشمارند و عرایض ناصحانه علما راکه جز ترویج شرع و تعظیم امر دولت غرضی ندارند در حضور مبارک به احسن وجه عرضه بدارند و در اجرای اراده مطاعه اعلیحضرت همایونی \_عزّ نصرُه -در تجدید مَعالِم [۹] دین و اصلاح حال عموم رعایا،کمال معاونت و مساعدت بفرمایید تا به این واسطه، هم علما بر وظیفه دعاگویی مستمر باشند و هم رعیت متشکر شوند. انشاءالله در همه حال بر اقامه سُنّن عدل و احیاء آثار ائمه اطهار - علیهم السلام - بیشتر از پیشتر مواظبت خواهید فرمود؛ چه، این معنی ظاهر است که وزرای عظام که کفالت مَهّام [۱۰] امور کلیه، در عهده ایشان است در حقیقت مرآت [۱۱] دولتند و کلیه سوانح مملکت را مردم از مساعی ایشان میدانند و البته محاسن آثار، موجب دَوّران [۱۲] ذکر جمیل و سعادت ابدی خواهد شد. به همین ملاحظه، پارهای مطالب مهمه که شایسته است جناب عالی در اصلاح آنها \[سعی\] بفرمایید، در ورقه علی حِدًه [۱۳] به صَحابّت [۱۴] جناب عمدةالفضلاء و المحدّثین حاجی ملا باقر واعظ - سَلِّمّهالله تَعالی \_ خدمت جناب عالی فرستادهام. انشاءالله بر حسب تَرقَّب [۱۵] و مأمول [۱۶]،کمال مساعدت در انجام آنها خواهید فرمود و در باب امر قبّهِ مقدّسه عسکریین [۱۷] - علیهما و علی آبائهما افضل الصلوة و السلام - که اقدام فرمودهاند انشاءالله تعالی به برکات توجهات ائمه اطهار - علیهمالسلام - اتمام خواهند فرمود. والسلام علیکم و رحمةالله و برکاته
**پاورقیها:**
[۱] بزرگوار
[۲] پناه
[۳] دین
[۴] نامهها
[۵] منظور از «امر دخانیه»، ماجرای لغو قرارداد رژی است.
[۶] وابسته
[۷] عهده
[۸] واجب
[۹] جمع مَعْلّم: نشانههای راه
[۱۰] جمع مهم: کارهای سخت
[۱۱] آیینه
[۱۲] تکرار و بقا
[۱۳] جداگانه
[۱۴] همراه
[۱۵] انتظار
[۱۶] آرزو
[۱۷] منظور ساخت و یا تعمیر و مرمت قبههای حرمین شریفین در سامرا است. * تاریخ دخانیه، ص ۲۱۰ - ۲۱۱.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1270
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: میرزا علی اصغرخان امین السلطان
حاکم زمان: ناصر الدین شاه قاجار
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)
