کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

نامه با سپاسگزاری از ناصرالدین شاه قاجار به دلیل لغو قرارداد تنباکو آغاز می‌شود. در ادامه، هدف شاه را اعتلای دین و تقویت دولت دانسته و اقدامات علما را نیز در همین راستا و خیرخواهانه معرفی می‌کند. نویسنده، حرکات ناشایست برخی افراد را به جاهلان و مفسدین نسبت می‌دهد که قصد تفرقه بین دولت و علما را داشته‌اند. در پایان، از شاه درخواست می‌شود که در اعتلای اسلام، تقویت شریعت، ریشه‌کن کردن فساد، رفاه مردم و احترام به علما بکوشد و با توکل به خدا و توجه به آیه قرآن، از مکر دشمنان خارجی بیم نداشته و در قطع طمع و نفوذ آنان در داخل کشور اهتمام ورزد.

متن کامل گزارش

بسم الله الرحمن الرحیم. به شرف عرض اقدس اعلیحضرت پادشاه اسلامیان پناه - خَلّد الله مُلکَه - می‌رساند: تلگرافِ نامه‌ای که به اظهار الطاف، شرف صدور یافته بود موجب ازدیاد امیدواری و دعاگویی ذات کامل صفات اعلیحضرت شهریاری -اَعزّ الله تَعالی نَصرَه[۱] -گردید. معلوم است که آن حضرت را جز اِعلای کلمه دین مبین و تقویت دولت تأیید قرین[۲]، منظوری نبوده و نیست؛ چنانچه علما را نیز منظور همین‌ها و امر مُطاعه[۳] راکه مبتنی بر این است، کمال تمکین داشته و دارند و اگر احیاناً به حضور مبارک عرض نموده، غیر از خیرخواهی و تمهید[۴] عذر اولیای دولتِ ابد آیت[۵] مقصدی نداشته‌اند و اگر در اثنا، حرکتی ناشایست از بعضی جُهّال سر زده - به حسب تحقیق - از اصحاب اهداف باطله و اغراض فاسده بوده که به جهت انزجار دولت از علما و تفرقه قلوب رعیت، فرصتی به دست کرده بودند و الحمدلله که اعلیحضرت پادشاه دین‌پناه -اَیّد الله تعالی سُلطانَه[۶] - که ضمیر اَنوَرش مرآت[۷] واقع است، به تدابیر شاهانه و توجهات خسروانه، قطع طمع مفسدین و سدّ ابواب فِتّن[۸] اعدای[۹] دین - خَذَلَهم الله تعالی[۱۰] - را فرمودند. بر عموم علما و تمام رعایا لازم است که دعای وجود اقدس همایونی را سرّاً و جهراً[۱۱] فریضه خود شمارند و مأمول[۱۲] از حسن نیّت و صفای طینت و سَریرت[۱۳] اعلیحضرت - ادام الله تعالی سُلطانَه س این‌که در اِعلای‌کلمه اسلام و تقویت شریعت سیّد انام - علیه و آله افضل الصلوة والسلام و قلع مواد شُرور و معاصی[۱۴] و فساد و ترفیه[۱۵] حال عِباد و توقیر[۱۶] علمای اَعلام، بذل مرحمت فرموده، هِمّم[۱۷] شاهانه مصروف دارند و به صدق وَعد خداوند -جلّت عظمته إِن تَصبِرُوا و تَتّقوا لا یَضُرُّکُم کَیدُهُم شَیئا[۱۸] خاطر مبارک را از ضرر کَیْد و مکر خارجه مطمئن داشته، در قطع طمع و یَدِ تصرفات آنها در داخله مملکت، کمال عنایت مَرعی[۱۹] فرمایند که به تأیید خداوند اقدس - جَلّت قدرَتُه[۲۰] - و توجهات خاصه امام عصر - عَجَّل الله تعالی فرجه و صَلی الله عَلیه و عَلی آبائِه الطاهرین - پیوسته فتح و ظفر و نصرت با این دولت ابد آیت خواهد بود. ان‌شاءالله تعالی. الامر الاعلی مطاع. **پاورقی‌ها:** [۱] خداوند عزت بخشد (به هرکس) که او را یاری کند. [۲] دولتی که با پیروزی همراه است. [۳] اطاعت شده. [۴] زمینه‌سازی. [۵] پاینده، جاودان. [۶] خداوند سلطنت او را مؤید دارد. [۷] آینه. [۸] جمع فتنه. [۹] جمع عدو: دشمنان. [۱۰] خداوند ایشان را خوارگرداند. [۱۱] پنهان و آشکار. [۱۲] آرزومند، متوقع. [۱۳] نیت. [۱۴] جمع معصیت: گناهان. [۱۵] ایجاد رفاه. [۱۶] احترام، بزرگداشت. [۱۷] جمع همت: تلاش‌ها. [۱۸] آل عمران، ۱۲۰: اگر شکیبایی ورزید و پرهیزگاری کنید از کیدشان به شما زیانی نرسد. [۱۹] رعایت. [۲۰] بزرگ است قدرت او.

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1270
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: ناصر الدین شاه قاجار
حاکم زمان: ناصر الدین شاه قاجار

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)